مرتضى مطهري
103
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )
احسان زندگى كند كه مرتبهء بعد از عدل است : * ( ان الله يأمر بالعدل و الاحسان ) * ، برسد به جايى كه حدود و حقوق را به نفع غير درهم بريزد ، احسان و ايثار و فداكارى كند ، محبت و عشق بورزد ، از راحت ديگران احساس آسايش كند . تا آنجا كه فقط مرزها محفوظ است و مورد حملهء خصمانه قرار نمىگيرد [ و ] آزارى در كار نيست اما فيض و فضل و محبت هم نمىرسد ، زندگى خشك و بىحرارت و بىنور خواهد بود آنچنان كه امروز زندگى اروپايى هست . و مخصوصاً زندگى خانوادگى اساسش از بين رفتن من و تو و ايجاد يگانگى است بر خلاف اجتماع بزرگ كه اساسش عدالت اجتماعى است و عاطفه ، كمال و رونق است . اجتماع منزلى اساسش عاطفه و عبور از مرز عدالت است ( 1 ) . در زندگى فرنگى عاطفهء زن و مرد بيش از عاطفهء دو شريك نيست ، در ميان ما زن مُردگى خانه خرابى است . خلاصهء مطالب : خلاصهء مطالبى كه از صفحهء . . . به اين طرف گفته شده : الف . تفاوتِ مبنى بر تناسبى كه در مرد و زن است . اين است كه به مرد تسلط جسمانى و ظاهرى و به زن تسلط نهانى و قلبى داده شده است و نيز مرد طبعاً خشن و زن طبعاً لطيف و نيز مرد فكرى و زن عاطفى و نيز مرد عاشق و زن جميل آفريده شده . ب . نه تنها نوع علاقهء مرد به زن با علاقهء به اشياء متفاوت است ، نوع علاقهء مرد به زن با نوع علاقهء زن به مرد متفاوت است و هركدام شكل خاص و مظاهر وتجلى خاص دارد . ميل به تغزّل در مرد و تبرّج در زن : ج . اينكه به مرد ميل به تغزّل و به زن ميل به تبرّج داده شده ناشى از دو حس متفاوتى است كه ميان آنها هست . مرد مىخواهد از لحاظ قلبى مقهور و از لحاظ جسمى صاحب و بىرقيب باشد و زن مىخواهد از لحاظ قلبى قاهر و از لحاظ جسمى تحت حمايت باشد
--> ( 1 ) اين نكته بسيار قابل توجه است در امر خانواده . رجوع شود به ورقه هاى خانواده .